Welcome to Prashant Publications

Rs. 450.00 10% OFF
Availability: 10 left in stock

गृहअर्थशास्त्र हा कला शाखेतील ऐच्छिक विषय अनेक वर्षापासून शिकवल्या जात आहे. गृहअर्थशास्त्र हा विषय आज केवळ अभ्यास विषय न राहता तो गृहिणीकरिता एक जीवनोपयोगी विषय ठरत आहे. कारण गृहअर्थशास्त्र हा...

  • Name : पोषण आणि आहारशास्त्र
  • Vendor : Prashant Publication
  • Type : BA
  • Manufacturing : June 2024
  • Barcode : 9788197216268

Guaranteed safe checkout:

apple paygoogle paymasterpaypalshopify payvisa

Orders ship within 5 to 10 business days.

Hoorey ! This item ships free to the US

पोषण आणि आहारशास्त्र
- +

गृहअर्थशास्त्र हा कला शाखेतील ऐच्छिक विषय अनेक वर्षापासून शिकवल्या जात आहे. गृहअर्थशास्त्र हा विषय आज केवळ अभ्यास विषय न राहता तो गृहिणीकरिता एक जीवनोपयोगी विषय ठरत आहे. कारण गृहअर्थशास्त्र हा विषय आहार, कुटुंब, गृहव्यवस्थापन, आरोग्य, वस्त्र, ग्राहक उपभोक्ता अर्थशास्त्र, विस्तार शिक्षण, मानव विकास अशा विविध शाखांनी परिपूर्ण विषय असल्याकारणाने हा विषय आजच्या विद्यार्थिनी व उद्याच्या गृहिणीकरिता जीवनाला परिपूर्ण बनवणारा विषय ठरणार आहे. अन्न हे मानवी जीवनाशी संबंधित अमूल्य घटक आहे. अन्न नसेल तर मानव जीवन जगू शकत नाही. म्हणून अन्न, पोषण, अन्न घटकाचे पोषणमूल्य याचा अभ्यास करणे अत्यंत आवश्यक आहे. कारण आपण खाल्लेल्या अन्नाचा शरीर कसा उपयोग करते. अन्नाचे पोषण, पचन कसे होते? कोणत्या आजारात कोणत्या प्रकारचा आहार घ्यायचा, कोणता आहार टाळायचा याची माहिती आपल्याला या शास्त्राद्वारे प्राप्त होते. भारतीय बाजारपेठ विक्रेत्याची आहे. त्यामुळे उपभोक्त्याची पिळवणूक होते. अन्नभेसळ ही फार मोठी समस्या आहे, ती कशी ओळखावी, अन्नभेसळ असल्यास त्यावर काय उपाय योजना करावी. अन्न भेसळीचा प्रतिबंध कशाप्रकारे करता येईल याबद्दलची माहिती व उपायाचे वर्णन या शास्त्रात केलेले आहे. आजच्या विद्यार्थिनी ह्या उद्याच्या भावी नागरिक असल्याने सशक्त आहार सशक्त जनता घडवण्यास हे शास्त्र एक वैज्ञानिक शास्त्र ठरणार आहे.
प्रस्तुत पुस्तकात अन्न पोषणाचा परिचय, अन्नाचा अर्थ, अन्नाचे कार्य, पोषण शिक्षणाचे महत्त्व, त्याच्या पद्धती, कर्बोदके, तृणधान्य, स्निग्ध, प्रथिने, जीवनसत्त्वे, खनिजे, पालेभाज्या, पाणी या सर्वांचे प्रकार, त्यांची पोषणमूल्य, त्यांचे महत्त्व त्याचे स्रोत या सर्वांची सविस्तर माहिती या पुस्तकात आहे. त्याचबरोबर समतोल आहार, समतोल आहाराची तत्त्वे, बाल्यावस्था, किशोरावस्था, गर्भवती महिला, दुग्ध सर्जन करणाऱ्या माता यांना कशा प्रकारचा समतोल आहार द्यावा. त्याचबरोबर विविध रोगांमध्ये दिल्या जाणाऱ्या आहाराच्या तालिका, अन्न शिजवण्याच्या पद्धती, अन्नाची पोषणमूल्य वाढवण्याच्या पद्धती, अन्नसंरक्षण, अन्न बिघाड, अन्न भेसळ या सर्वांची माहिती प्रस्तुत पुस्तकात असल्याकारणाने प्रस्तुत पुस्तक हे सर्व विद्यार्थिनी, प्राध्यापक तसेच गृहिणींना एक मार्गदर्शिका ठरणार आहे         

1. अन्न आणि पोषणाचा परिचय....................................9
1.1 अन्न आणि पोषणाचा परिचय
1.2 परिभाषा- अन्न, पोषण, पोषणतत्त्वे, पोषणस्तर, कुपोषण आणि आरोग्य
1.3 अन्नाचे कार्य- शारीरिक, मानसिक, सामाजिक आणि सांस्कृतिक
1.4 पोषण शिक्षण- महत्त्व, उद्दिष्टे आणि पद्धती
2. ऊर्जा देणारी पोषणतत्त्वे.........................................45
2.1 कर्बोदके - वर्गीकरण, स्रोत, कार्य, आवश्यकता आणि आधिक्य, कमतरतेचे दुष्परिणाम
2.2 तृणधान्य प्रकार व पोषणमूल्य
2.3 स्निग्ध - वर्गीकरण, स्रोत, कार्ये, आवश्यकता आणि आधिक्य, कमतरतेचे दुष्परिणाम
2.4 तेल आणि तेलबिया - प्रकार आणि पोषणमूल्य

3. शरीर बांधणी पोषणतत्त्वे........................................74
3.1 प्रथिने वर्गीकरण, स्रोत, कार्य, आवश्यकता आणि कमतरतेचे दुष्परिणाम
3.2 डाळी किंवा द्विदल धान्य - प्रकार आणि पोषणमूल्य
3.3 अंडी - रचना आणि पोषणमूल्य
3.4 दूध, मांस, मासे - प्रकार आणि पोषणमूल्य
4. सुरक्षित आणि संतुलित पोषणतत्त्वे............................117
4.1 जीवनसत्त्वे अ, ब, क, ड, ई, के स्रोत, कार्य आणि कमतरतेची लक्षणे
4.2 खनिजे कॅल्शियम, फॉस्फरस, सोडियम क्लोराईड, लोह आणि आयोडीन स्रोत, कार्ये, आवश्यकता, कमतरतेची लक्षणे
4.3 पालेभाज्या आणि फळे - महत्त्व, प्रकार आणि पोषणमूल्य
4.4 पाणी स्रोत, कार्य, आवश्यकता आणि कमतरतेची लक्षणे

5. आहार आयोजन..............................................192
5.1 समतोल आहार - अर्थ आणि महत्त्व
5.2 समतोल आहारावर प्रभाव पाडणारे घटक
5.3 आहार आयोजनाची तत्त्वे
5.4 बाल्यावस्था, किशोरावस्था, गर्भावस्था आणि दुग्धसर्जन मातेचा समतोल आहार

6. आहारोपचाराचा परिचय......................................218
6.1 परिभाषा - रुग्णाचा आहार, आहारतज्ज्ञ आणि आहारोपचार
6.2 आहारोपचाराचे उद्देश आणि तत्त्वे
6.3 आहारोपचाराचे प्रकार आणि आहारतज्ज्ञाची आहारोपचारातील भूमिका
6.4 राष्ट्रीय आणि आंतरराष्ट्रीय संघटना डब्ल्यू.एस.ओ. युनिसेफ आणि एन.आय.एन.

7. आजार आणि आहारोपचार...................................241
7.1 पचनक्रियेशी संबंधित आजार- ॲसिडिटी, ॲनिमिया- लक्षणे, कारणे आणि आहारोपचार
7.2 यकृताचे आजार- कावीळ, लक्षणे, कारणे आणि आहारोपचार
7.3 स्वादुपिंडाचे आजार मधुमेह, लक्षणे, कारणे आणि आहारोपचार
7.4 हृदयाचे आजार लक्षणे, कारणे आणि आहारोपचार

8. अन्न शिजविणे................................................267
8.1 अन्न शिजविणे - महत्त्व आणि उद्देश
8.2 अन्न शिजविण्याच्या आधुनिक पद्धती
8.3 अन्न शिजविण्याचे फायदे आणि तोटे
8.4 अन्नप्रक्रिया - अन्नाची पोषक गुणवत्ता वाढवणे (मोड आणणे, खमीरीकरण, समृद्धीकरण आणि दृढीकरण)

9. अन्न संरक्षण..................................................292
9.1 अन्न संरक्षण अर्थ आणि उद्दिष्टे
9.2 अन्न संरक्षण तत्त्वे
9.3 अन्न संरक्षणाच्या घरगुती पद्धती
9.4 अन्न संरक्षणाच्या व्यावसायिक पद्धती

10. अन्न बिघाड आणि अन्न भेसळ................................310
10.1 अन्न बिघाड - अर्थ, परिभाषा, कारणे
10.2 अन्न भेसळ - अर्थ, परिभाषा आणि आरोग्यास धोके
10.3 अन्न भेसळ ओळखणे आणि त्यावर उपाय
10.4 अन्न भेसळ प्रतिबंधक कायदे

प्रात्यक्षिक....................................................334
1 डेमोस्ट्रेशन- लोणचे, मसाले, ग्रेव्ही
2 प्रथिन व जीवनसत्त्वयुक्त खाद्यपदार्थ, जीवनसत्त्व अ, कॅलरीज, प्रथिने, लोह, कॅल्शियम, थायमिन
प्रादेशिक पदार्थ....................................................
1 महाराष्ट्र - मिसळ, बटाटा वडा, सांबार वडी
2 गुजरात - दहीवडा
3 पंजाब - छोले भटूरे, कुलचा
4 दक्षिण भारत - सांभारवडी, इडली सांबर
5 बंगाली - रसमलाई

संदर्भ ग्रंथसूची.....................................................357

💬

Chat with us