पृथ्वीची निर्मीती, वातावरणाची निर्मीती, सागराची निर्मीती तसेच निसर्गातील घडणार्या अनेक घटनांबद्दल मानवाला जिज्ञासा व कुतूहल वाटणे स्वाभाविक आहे. प्राचीन काळापासून ग्रीक व रोमन भूगोलकारांनी भौगोलिक ज्ञानाचा प्रसार केला. मध्ययुगीन काळात भूगोलाची पिछेहाट झाल्याने त्यास ‘अंधारयुग’ असे संबोधले जाते. 15 व्या शतकाच्या अखेरीस धाडसी प्रवाशी आणि योद्धा मोहिमेवर निघाल्याने नविन भूप्रदेशाची माहिती मिळू लागली. कालांतराने 18 व्या व 19 व्या शतकात जर्मन शास्त्रज्ञ अलेक्झांडर, हंबोल्ट, कार्ल रिटर, रॅटझेल त्याचप्रमाणे फान्स, अमेरिकन शास्त्रज्ञ व्हि दाल द ब्लाश, कुमारी एलन सेंपल इ. शास्त्रज्ञांनी भूगोलाच्या अनेक शाखा विकसित केल्याने उत्तरोत्तर त्यात वाढ होत गेली. आज भूगोल ही विज्ञानाची एक प्रगत व स्वतंत्र अस्तित्व असणारी प्रमुख शाखा आहे.
प्रस्तुत पुस्तकात विषयाचे आकलन होण्यासाठी जास्तीत जास्त आकृत्या व नकाशांनुसार स्पष्टीकरण करून माहिती देण्याचा प्रयत्न केल्याने प्राध्यापकांना, विद्यार्थ्यांना व वाचकांना निश्चित उपयुक्त ठरेल, यात शंका नाही.

Pratyakshik Bhugol