भारत – स्थान आणि विस्तार : अ) भारत दृष्टीक्षेपात : भारताचे स्थान, विस्तार, आकार व क्षेत्रफळ, भारताचे शेजारील देश, भारताचे प्रशासकीय विभाग. ब) भारत – प्राकृतिक रचना : हिमालय पर्वतीय विभाग – हिमालयाचे प्राकृतिक विभाग- हिमालयाचे प्रादेशिक विभाग. उत्तरेकडील मैदानी प्रदेश, द्वीपकल्पीय पठारी प्रदेश, किनारीय मैदानी प्रदेश, भारतीय बेटे क) भारतातील नदी प्रणाली : अ. हिमालयीयन नदीप्रणाली : महत्त्वाच्या नद्या – सिंधू, गंगा, ब्रह्मपुत्रा. ब. द्वीपकल्पीय नदीप्रणाली : महत्त्वाच्या नद्या-नर्मदा, तापी, महानदी, गोदावरी, कृष्णा, कावेरी. हिमालयातील व पठारावरील नद्यांची तुलना.
हवामान, मृदा आणि नैसर्गिक वनस्पती : अ) हवामान दृष्टीक्षेपात : भारताच्या हवामानावर परिणाम करणारे घटक, भारतीय हवामान प्रदेश, त्रिवार्थाने केलेले हवामान प्रदेश, आर.एल. सिंह यांनी केलेले हवामान प्रदेश, मान्सून – वार्‍याची वैशिष्ट्ये, भारतीय मान्सूनचे विभाग : अ.उत्तर-पूर्व मान्सून वारे (ईशान्य मान्सून), ब. दक्षिण-पश्चिम मान्सून वारे (नैऋत्य मान्सून). भारतातील वार्षिक पर्जन्याचे वितरण. ब) मृदा : व्याख्या, मृदेची मूलद्रव्ये – अ. सेंद्रिय, ब. असेंद्रिय, मृदेची निर्मिती – जनन खडक, स्थलाकृती, काळ, हवामान, जीवशास्त्रीय क्रिया, मृदेची वैशिष्ट्ये-पोत, संरचना, थराची जाडी/खोली, रंग, आम्लविम्लता/सामू, मृदेचा छेद, मृदेचे प्रकार – अवशिष्ट जमीन, स्थलांतरीत जमीन, भारतातील मृदा प्रकार – गाळाची, काळी, तांबडी, जांभी, वाळवंटी, पर्वतीय, क्षारीय, दलदलयुक्त. मृदा धूप व संवर्धन, मृदा धूप होण्याची कारणे, मृदा संवर्धन क) नैसर्गिक वनस्पती : वनाचे प्रशासकीय वर्गीकरण, भारतीय अरण्याचे आर्थिक महत्त्व – वनाचे प्रत्यक्ष फायदे, अप्रत्यक्ष फायदे, भारतातील वन प्रकार.
लोकसंख्या आणि शेती : अ) लोकसंख्या : 1901 पासून भारतातील लोकसंख्येची वाढ, भारतातील लोकसंख्येचे वितरण, लोकसंख्येची घनता-प्रकार, महत्त्व, भारतातील लोकसंख्येचे घनतेनुसार प्रादेशिक व राज्यनिहाय वितरण, लोकसंख्येच्या वितरणावर परिणाम करणारे घटक – अ. प्राकृतिक घटक ब. आर्थिक व सांस्कृतिक घटक, राज्यनिहाय राजधानीची केंद्रे व महानगरे ब) शेती : ळ) भारतातील प्रमुख पिकांच्या वाढीसाठी अनुकूल, भौगोलिक परिस्थिती, उत्पादन व वितरण – अ) तांदूळ ब) कापूस ळळ) भारतातील कृषी हवामान विभाग
साधनसंपत्ती आणि उद्योगधंदे : अ) साधनसंपत्ती : लोहखनिज, बॉक्साईट, कोळसा, जलविद्युत शक्ती, उत्पादन व वितरण. ब) उद्योगधंदे : सुती कापड उद्योग, साखर उद्योग, उत्पादन व वितरण, भारतातील प्रमुख औद्योगिक विभाग, भारताचे औद्योगिक धोरण.