आधुनिक राजकीय चिंतनात विचारप्रणाली ही संकल्पना अत्यंत महत्वाची मानण्यात येते. विचारप्रणालीच्या आधारावर राजकीय व्यवस्थेला अधिमान्यता मिळत असते. मध्ययुगात व औद्योगिक क्रांतीनंतर निर्माण झालेल्या ज्या नवीन समस्या किंवा प्रश्नांची उत्तरे धर्म देऊ शकला नाही त्यांची उत्तरे विचारप्रणालींनी दिली. राजकीय सहभागाची व्यापकता जसजशी वाढत गेली तसे विचारप्रणालीचे महत्व वाढले. विचारप्रणालीच्या आधारे समाजात पसंतीच्या स्वरूपाची राजकीय व्यवस्था निर्माण केली जाऊ शकते. विचारप्रणालीमुळे राज्याचे स्वरूप निश्चित होत असते. भारताने समता, स्वातंत्र्य, यावर आधारीत असलेली आणि जातपातविरहीत लोकशाहीचा स्विकार केला असला तरी प्रत्यक्षात पूर्ण समता, पूर्ण स्वातंत्र्य कुठेच आढळून येत नाही. कोणतीही विचारप्रणाली ही एकात्म स्वरूपाची किंवा अंतरिक दृष्टीने सुसंगत नसते. कारण ती स्थिर स्वरूपाची नाही.
प्रस्तुत ग्रंथात वचारप्रणालीची भूमिका, वैशिष्ट्ये, राष्ट्रवाद, आंतरराष्ट्रीय वाद, विश्वराज्य, लोकशाही समाजवाद, भारतातील लोकशाही समाजवादाचा उदय व विकास, मार्क्स, म. ज्योतीबा फुले व डॉ. आंबेडकर यांचे विचार, संसदीय शासनपद्धती, स्त्री चळवळ, भारतातील स्वीवाद, जात आणि पितृसत्ताक इ. विविधांगी मुद्द्यांचे सविस्तर विवेचन केले आहे.

Rajkiya Vicharpranali