भारताचा स्वातंत्र्यलढा हा केवळ परकीय सत्तेविरुद्धचा राजकीय संघर्ष नव्हता, तर तो भारतीय जनतेच्या स्वाभिमानाचा, राष्ट्रप्रेमाचा, त्यागाचा, सामाजिक परिवर्तनाचा आणि लोकशाही मूल्यांच्या स्थापनेचा एक अद्वितीय इतिहास आहे. असंख्य ज्ञात-अज्ञात स्वातंत्र्यसैनिक, समाजसुधारक, क्रांतिकारक आणि राष्ट्रनेत्यांच्या अथक प्रयत्नांमुळे भारताला 15 ऑगस्ट 1947 रोजी स्वातंत्र्य प्राप्त झाले. या महान राष्ट्रीय चळवळीचा इतिहास प्रत्येक भारतीयाने जाणून घेणे ही केवळ शैक्षणिक गरज नसून राष्ट्रीय कर्तव्यदेखील आहे. आजच्या ज्ञानकेंद्रित आणि स्पर्धात्मक युगात विद्यार्थ्यांना अभ्यासक्रमाशी सुसंगत, विश्वासार्ह, सुबोध आणि परीक्षाभिमुख संदर्भग्रंथांची आवश्यकता अधिक प्रकर्षाने जाणवते. हीच गरज लक्षात घेऊन हे पुस्तक तयार करण्यात आले आहे. इतिहास विषयातील मूलभूत संकल्पना स्पष्ट करताना घटनांचा कालानुक्रम, त्यांची पार्श्वभूमी, कारणे, परिणाम, ऐतिहासिक महत्त्व आणि चिकित्सक विश्लेषण यांचा समतोल साधण्याचा प्रामाणिक प्रयत्न या ग्रंथात करण्यात आला आहे. 
या पुस्तकाचे एक महत्त्वपूर्ण वैशिष्ट्य म्हणजे विषयाची क्रमबद्ध, सुसंगत आणि अभ्यासक्रमाभिमुख मांडणी. भारतीय राष्ट्रीय काँग्रेसच्या स्थापनेपासून स्वातंत्र्यप्राप्तीपर्यंतचा संपूर्ण इतिहास सलग आणि कालानुक्रमानुसार सादर करण्यात आला आहे. प्रत्येक प्रकरणात घटनांची पार्श्वभूमी, मुख्य घडामोडी, कारणमीमांसा, परिणाम, ऐतिहासिक महत्त्व आणि चिकित्सक मूल्यमापन यांचा समतोल राखण्यात आला आहे. त्यामुळे विद्यार्थी केवळ घटनांची माहिती पाठ न करता त्या घटनांमागील ऐतिहासिक प्रक्रिया आणि परस्परसंबंध समजून घेऊ शकतील. हे पुस्तक संत गाडगे बाबा अमरावती विद्यापीठाच्या इतिहास विषयाच्या अभ्यासक्रमानुसार तयार करण्यात आले असले, तरी त्याची व्याप्ती केवळ एका 
विद्यापीठापुरती मर्यादित नाही. महाराष्ट्रातील सर्व विद्यापीठांतील पदवी, पदव्युत्तर पदवी आणि संशोधन करणारे विद्यार्थी, तसेच इतिहास विषयाचे अध्यापन करणारे प्राध्यापक, शिक्षक आणि संशोधक यांच्यासाठीही हे पुस्तक तितकेच उपयुक्त ठरेल. विविध विद्यापीठांच्या अभ्यासक्रमातील आधुनिक भारताच्या इतिहासाशी संबंधित प्रमुख घटकांचा समावेश या पुस्तकात करण्यात आल्यामुळे तो व्यापक संदर्भग्रंथ म्हणूनही उपयोगी पडेल. तसेच MPSC, UPSC, UGC-NET, MH-SET, TET, CTET, SSC, रेल्वे, बँकिंग तसेच इतर विविध स्पर्धा परीक्षांची तयारी करणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठी हे पुस्तक अत्यंत उपयुक्त ठरेल. प्रत्येक प्रकरणाच्या शेवटी समाविष्ट केलेले अध्यायाचा सारांश, परीक्षाभिमुख दीर्घोत्तरी व लघुत्तरी प्रश्न, वस्तुनिष्ठ प्रश्न यांमुळे विद्यार्थ्यांना विषय समजून घेण्यासोबतच परीक्षेची प्रभावी तयारी करणे सुलभ होईल.
पुस्तकाची भाषा शक्य तितकी सोप्या, प्रवाही, नेमक्या आणि विद्यार्थी-केंद्रित शैलीत ठेवण्यात आली आहे. इतिहास हा केवळ घटना, तारखा आणि व्यक्तींचा संग्रह नसून समाजपरिवर्तनाची प्रक्रिया आहे, ही जाणीव विद्यार्थ्यांमध्ये निर्माण व्हावी, हा या पुस्तकामागील मूलभूत हेतू आहे. त्यामुळे आवश्यक त्या ठिकाणी ऐतिहासिक घटनांचे विश्लेषण, विविध दृष्टिकोन आणि चिकित्सक मूल्यमापन यांचाही समावेश करण्यात आला आहे. या पुस्तकाच्या लेखनासाठी मराठी, हिंदी आणि इंग्रजी भाषेतील प्रमाणभूत संदर्भग्रंथ, संशोधनपर साहित्य, अधिकृत कागदपत्रे, ऐतिहासिक दस्तऐवज आणि विविध विद्यापीठांच्या अभ्यासक्रमांचा सखोल अभ्यास करण्यात आला आहे. शैक्षणिक प्रामाणिकता, ऐतिहासिक सत्यता आणि संदर्भांची विश्वासार्हता जपण्याचा आमचा सातत्यपूर्ण प्रयत्न राहिला आहे.