प्रकरण 1…………………………………………………….7
पर्यावरण आणि शाश्वत विकास
Environment and Sustainable Development
1.1 जैवविविधता : संकल्पना, पातळ्या, हॉटस्पॉट्स आणि मूल्य / महत्व
Biodiversity : Concept, Levels, Hots spots and Values
1.2 पर्यावरणीय समस्या स्थानिक, प्रादेशिक आणि जागतिक
Environmental issues : Local, Regional and Global
1.3 पर्यावरणीय करार आणि कायदे
Environmental Treatise and Legislation
1 4 पर्यावरण संदर्भात भारतीय पारंपरिक ज्ञानाचे महत्त्व
Importance of Indian Traditional Knowledge on Environment
प्रकरण 2……………………………………………………65
डिजिटल प्रणालीची उत्क्रांती आणि भारत
India and Evolution of Digital System
2.1 डिजिटल तंत्रज्ञानाची भूमिका आणि महत्त्व
Role and Significance of Digital Technology
2.2 माहिती व संप्रेषण तंत्रज्ञान(ICT) आणि त्याची साधने
Information and Communication Technology & Tools
2.3 इलेक्ट्रॉनिक संवाद : ई-मेल, ब्लॉग्स व सोशल मिडिया
Electronic Communications : E-mail, Blogs, Social Media
2.4 इंटरनेट : संकल्पना आणि त्याचे उपयोग
Internet : Concept and its Application
प्रकरण 3……………………………………………………97
संगणक आधारित माहिती प्रणाली
Computer Based Information System
3.1 ई-कॉमर्स आणि डिजिटल मार्केटिंग
E-commerce and Digital Marketing6 | प्रशांत पब्लिकेशन्स
3.2 डिजिटल इंडिया आणि ई-गव्हर्नन्स :
उपक्रम, पायाभूत सुविधा, सेवा आणि सशक्तीकरण
Digital India and E-governance :
Initiative, Infrastructure, Services and Empowerment
3.3 डिजिटल आर्थिक साधने- युनिफाइड पेमेंट इंटरफेस, आधार कार्ड,
डेबिट कार्ड, ई-वॉलेट्स, इंटरनेट बँकिंग,
ऑनलाइन पेमेंट आणि पीओएस
Digital Financial Tools – Unified Payment Interface,
Aadhar Card, Debit Card, E-Wallets, Internet Banking
Online Payment and POS
3.4 सायबर सुरक्षा : धोके, महत्त्व, आव्हाने,
प्रतिबंधात्मक उपाययोजना, सुरक्षित वापर व साधने
Cyber security : Threats, Significance, Challenges,
Precautions, Safety Measures and Tools
प्रकरण 4………………………………………………….141
उदयोन्मुख तंत्रज्ञान आणि त्यांचे उपयोग
Emerging Technology and their Application
4.1 क्लाऊड कंप्युटिंगचा आढावा
Overview of Cloud Computing
4.2 आभासी वास्तव- व्हर्च्युअल रिऍलिटी
Virtual Reality
4.3 कृत्रिम बुद्धिमत्ता
Artificial Intelligence
4.4 भविष्यातील डिजिटल तंत्रज्ञान
Future of Digital Technologies
संदर्भ ग्रंथसूची………………………………………………167